ABD'de LLC Kurmak

LLC (Limited Liability Company), ABD'nin elli eyaletinin tamamında ve Columbia Bölgesi'nde eyalet yasalarıyla düzenlenen karma bir işletme yapısıdır. Şirketlere özgü sınırlı sorumluluk kalkanını, ortaklıkların sunduğu operasyonel esneklik ve vergisel avantajlarla bir araya getirir. Ortaya çıkan bu yapı, serbest danışmanlıktan gayrimenkul yatırımlarına, teknoloji girişimlerinden uluslararası ticarete kadar geniş bir yelpazede hem yerli hem de yabancı girişimciler tarafından yaygın biçimde kullanılmaktadır.

Sorumluluk Koruması

LLC'nin temel ayırt edici özelliği, kişisel varlık korumasıdır. Usulüne uygun yönetildiğinde LLC, ticari yükümlülükler ile üyelerin (sahiplerin) kişisel varlıkları arasında hukuki bir ayrım oluşturur. LLC'nin alacaklıları, işletme borçlarını tahsil etmek için üyelerin kişisel banka hesaplarına, taşınmazlarına veya diğer bireysel varlıklarına kural olarak başvuramaz. Ancak bu koruma mutlak değildir; aşağıda "Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması" başlığında açıklanan belirli davranışlarla kaybedilebilir.

Geçişli Vergilendirme

IRS, LLC'yi federal düzeyde varsayılan olarak ayrı bir vergi mükellefi olarak değerlendirmez. Tek üyeli LLC, "disregarded entity" (vergisel açıdan bağımsız sayılan kuruluş) olarak sınıflandırılır; tüm gelir ve giderler doğrudan üyenin kişisel vergi beyannamesine yansır (ABD kişileri için Form 1040'ın Schedule C eki). Çok üyeli LLC ise ortaklık (partnership) olarak sınıflandırılır ve bilgi amaçlı beyanname (Form 1065) sunar; her üye, gelir, indirim ve kredi payını gösteren bir Schedule K-1 alır. Her iki varsayılan sınıflandırmada da kuruluş düzeyinde federal gelir vergisi doğmaz.

Vergisel Tercih Esnekliği

LLC'lerin belirgin bir avantajı, altta yatan iş yapısını değiştirmeden farklı federal vergi rejimlerini seçebilme imkanıdır. LLC, Form 2553 sunarak S-Corporation veya Form 8832 sunarak C-Corporation olarak vergilendirilmeyi tercih edebilir. Bu esneklik, aynı tüzel kişiliğin iş koşulları değiştikçe vergisel konumunu optimize etmesini sağlar. Detaylı bir karşılaştırma için LLC mi Corp mu? sayfasına bakınız.

Operasyonel Esneklik

Şirketlerden farklı olarak LLC'ler, yönetim kurulu bulundurmak, yıllık hissedar toplantısı düzenlemek veya resmi şirket tutanakları tutmak zorunda değildir. Yönetim kuralları, üyelerin ihtiyaçlarına göre serbestçe şekillendirilebilen Operating Agreement ile belirlenir. Bu yapı, tek bir sahibin tüm kararları aldığı basit bir modelden detaylı oylama prosedürleri içeren çok yöneticili bir modele kadar geniş bir yelpazede tasarlanabilir.

LLC kurmak tek seferlik bir işlem değildir. Eyalet nezdinde iyi durumun (good standing) korunması, süregelen uyum yükümlülüklerinin yerine getirilmesini gerektirir. Bu yükümlülüklerin karşılanmaması para cezalarına, good standing kaybına, LLC'nin idari tasfiyesine ve aşırı durumlarda sınırlı sorumluluk korumasının yitirilmesine neden olabilir.

Operating Agreement, LLC'nin iç yönetim belgesidir. Eyalete sunulmasa da LLC'nin nasıl işletildiğini, kararların nasıl alındığını ve üyelerin hak ve yükümlülüklerinin nasıl yapılandırıldığını belirleyen en önemli belgedir.

Neden Önemlidir

Operating Agreement bulunmadığında LLC, eyaletin LLC yasasındaki varsayılan kurallarla yönetilir. Bu varsayılan kurallar, üyelerin gerçek niyetini yansıtmayabilir. Örneğin pek çok eyaletin varsayılan kuralları, sermaye katkılarından bağımsız olarak eşit kar paylaşımı öngörür, önemli kararlar için oy birliği arar ve üyelerin paylarını serbestçe devretmesine izin verir. Operating Agreement, bu varsayılanları işletmeye özgü kurallarla değiştirir.

Dahil Edilmesi Gereken Temel Hükümler

• Üye katkıları ve ortaklık payları: Her üyenin başlangıç katkısı (nakit, mal, hizmet) ile buna karşılık gelen ortaklık payı belgelenmelidir.
• Yönetim yapısı: LLC'nin üye yönetimli (tüm üyeler günlük operasyonlara katılır) veya yönetici yönetimli (belirlenen yöneticiler operasyonları yürütürken diğer üyeler pasif kalır) olduğu açıkça belirtilmelidir.
• Oy hakları ve prosedürleri: Hangi kararların basit çoğunluk, nitelikli çoğunluk veya oy birliği gerektirdiği tanımlanmalıdır. Toplantı, yeter sayı ve vekaleten oy kullanma prosedürleri belirlenmelidir.
• Kar ve zarar dağılımı ile nakit dağıtımları: Kar ve zararların nasıl dağıtılacağı (ortaklık paylarından farklı olabilir) ve nakit dağıtımların ne zaman ve nasıl yapılacağı belirlenmelidir.
• Devir kısıtlamaları ve çıkış hükümleri: Üyelik paylarının nasıl devredileceği, önalım hakları, alım-satım tetikleyicileri (ölüm, engellilik, ayrılma) ve çıkış değerlemesi yöntemleri düzenlenmelidir.
• Tasfiye ve sonlandırma: Tasfiyeyi tetikleyen olaylar ile iş ilişkilerinin sonlandırılması ve kalan varlıkların dağıtılmasına ilişkin prosedür açıklanmalıdır.

Bankalar İster

ABD'deki hemen her banka, iş hesabı açılışında Operating Agreement'ın bir kopyasını ister. Tek üyeli LLC'lerde bile bankalar, hesap üzerinde kimin yetkili olduğunu ve LLC'nin nasıl yönetildiğini doğrulamak ister. Operating Agreement'ı bulunmayan bir LLC, banka ilişkisi kurarken ciddi gecikmeler veya retlerle karşılaşabilir.

LLC'nizin ihtiyaç duyabileceği ilgili sözleşme şablonları için Hizmet Sözleşmesi ve Gizlilik Sözleşmesi şablon sayfalarına bakınız.

EIN (Employer Identification Number), IRS tarafından ticari kuruluşları vergi amaçlı tanımlamak üzere atanan dokuz haneli bir numaradır. İşletmelerin Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) muadili olarak işlev görür. Çalışanı olan, belirli vergi beyannameleri sunan veya iş banka hesabı açan her LLC'nin EIN'e ihtiyacı vardır.

Başvuru Yöntemleri (Form SS-4)

Sık Karşılaşılan Sorunlar

• İsim uyuşmazlığı: SS-4'teki LLC adı, eyalette kayıtlı isimle tam olarak örtüşmelidir. Herhangi bir tutarsızlık başvurunun reddine neden olur.
• Sorumlu taraf: IRS, kuruluşu kontrol eden veya yöneten bir "sorumlu taraf" (responsible party) ister. Tek üyeli LLC'lerde bu, tek üyenin kendisidir. Sorumlu tarafın SSN, ITIN veya yabancı kimlik numarası olmalıdır.
• Telefonla başvuru sonlandırılmıştır: IRS artık uluslararası başvuru sahipleri için telefonla EIN başvurusu kabul etmemektedir. SSN/ITIN sahibi olmayanlar için faks veya posta tek seçeneklerdir.

"Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması" (piercing the corporate veil), mahkemelerin LLC'nin ayrı tüzel kişiliğini yok sayarak üyeleri işletme yükümlülüklerinden şahsen sorumlu tutmasını sağlayan bir hukuk doktrinidir. LLC kurulumu sınırlı sorumluluk karinesi oluştursa da bu karine, LLC'nin gerçek anlamda ayrı bir kuruluş olarak işletilmediği durumlarda çürütülebilir.

Mahkemeler birden fazla faktörü birlikte değerlendirir ve tek bir faktör kendi başına kesin belirleyici değildir. Bununla birlikte en sık başvurulan gerekçeler şunlardır:

Bir eyalette kurulan LLC, o eyalette "yerli" (domestic) LLC sayılır. Aynı LLC başka bir eyalette de ticari faaliyet yürütüyorsa, o ikinci eyalette "yabancı LLC" (foreign LLC) olarak tescil yaptırması gerekir. Buradaki "yabancı" ifadesi uluslararası anlamda değil, eyalet dışı anlamında kullanılmaktadır.

Yabancı LLC Tescili Ne Zaman Gerekir?

Her eyalet "iş yapmak" veya "ticari işlem yürütmek" kavramını farklı tanımlar; ancak yaygın tetikleyiciler şunlardır: eyalette fiziksel ofis veya çalışan bulundurmak, gayrimenkul sahibi olmak, envanter tutmak ve eyalet sakinleriyle tekrarlanan veya sürekli ticari işlemler gerçekleştirmek. Bir eyalette yalnızca banka hesabına sahip olmak veya eyalet sakinlerine ara sıra satış yapmak genellikle tescil zorunluluğu doğurmaz.

Nexus ve Vergisel Etkileri

"Nexus" (vergisel bağlantı noktası), bir işletme ile eyalet arasında o eyaletin vergi yetki alanını harekete geçiren bağlantı düzeyini ifade eder. Fiziksel nexus (ofis, çalışan, envanter) geleneksel standarttır. 2018'deki South Dakota v. Wayfair Yüksek Mahkeme kararının ardından birçok eyaletin benimsediği ekonomik nexus ise fiziksel varlık olmaksızın gelir veya işlem eşiklerine dayanarak satış vergisi tahsilat yükümlülüğü doğurabilir. Nexus kavramını anlamak kritik önem taşır; çünkü uygun tescil ve vergi uyumu olmadan bir eyalette faaliyet göstermek para cezalarına, geriye dönük vergi taleplerine ve o eyaletin mahkemelerinde dava açma hakkının kaybedilmesine yol açabilir.

Yabancı LLC Tescili Maliyetleri

Yabancı LLC tescili, ilk dosyalama için eyalet başına genellikle 50-500 $ arasında maliyet gerektirir; buna her eyaletteki devam eden yıllık rapor harçları ve registered agent ücreti de eklenir. Bu maliyetler birikir ve belirgin bir coğrafi odağı olan işletmeler için kendi eyaletinde (veya ağırlıklı faaliyet gösterilen eyalette) kurulumun genellikle en maliyet etkin yaklaşım olmasının temel nedenini oluşturur.